Werner Sels richtte twaalf  jaar geleden Ondernemers Zonder Grenzen Op, een ngo die door middel van herbossingsprojecten het klimaat en de lokale bevolking in Burkina Faso en Senegal wil helpen.
Als ‘groene school’ werkt Maris Stella al meer dan een decennium lang samen met deze organisatie. Tijd voor een interview met de bezieler van het project. Ik trof Werner Sels in zijn thuisstad Boechout.
 
Goeiemorgen Mr. Sels. U bent voorzitter van OZG. Om te beginnen, kunt u even uitleggen wat deze organisatie juist doet?
 
In 2007 ben ik met dit project gestart. Het is organisch gegroeid vanuit een grote bezorgdheid omtrent de wereld rondom mij. Wat wij in essentie doen is het planten van bossen in Afrika, meer specifiek Burkina Faso en Senegal, om verwoestijning door klimaatverstoring tegen te gaan. Hiermee beogen we Land Degradatie Neutraliteit (LDN) binnen gebieden die aangetast zijn door klimaatverstoring. Verwoestijning is een groot probleem omdat alle voedingsstoffen verdwijnen door water- en winderosie. Bomen zorgen ervoor dat de grond terug vruchtbaar wordt en dat landbouw opnieuw mogelijk wordt. Wetende dat Afrika in de komende jaren nog een felle demografische groei zal meemaken, is het belangrijk dat we het landbouwpotentieel beschermen en uitbreiden. De VN maakt gewag, indien we onze huidige koers verderzetten, er in 2050 zo’n 250 miljoen Afrikaanse klimaatvluchtelingen zullen zijn omwille van de klimaatproblematiek. En waar denk je dat deze mensen naartoe zullen gaan? Europa natuurlijk! We kunnen het hen niet kwalijk nemen, wetende hoe dit continent systematisch uitgebuit wordt voor haar grondstoffen met sociale en ecologische uitbuiting tot gevolg.
 
Ik wil echter niet doemdenken. Ondernemers zonder Grenzen brengt een optimistisch, strategisch plan waarvan ik hoop dat het door vele andere organisaties zal worden gekopieerd. Bij ons gaat het echt om iets ‘DOEN’. En we zien dat dit aanslaat. De Verenigde Naties nodigde ons zelfs uit om een hoofdstuk te schrijven voor het boek ‘A better world’, waarin we uitleggen hoe we onze Sustainable Development Goals 15 (SDG15; Life on land) hebben gerealiseerd (Boek “A better World”: http://digital.tudor-rose.co.uk/a-better-world-vol-4 Je kan ons vinden op bladzijde 50: http://digital.tudor-rose.co.uk/a-better-world-vol-4/56/)
 
Het is voor velen reeds lang duidelijk dat politieke ideologieën uit de 19de eeuw, zoals het socialisme, liberalisme, katholicisme, nationalisme,…, onvoldoende oplossingen kunnen bieden om problemen van de 21ste eeuw zoals de klimaatproblematiek te tackelen. Hier overheerst tunnelvisie! Wat wij voorstellen is een ‘ESE model’ waarbij we naar een circulair evenwicht streven in  Ecologische, Sociale en Economische impacts. 
 
Onze school, Maris Stella, werkt al vele jaren samen met uw organisatie. Kunt u daar iets meer over vertellen?
 
Maris Stella is als school echt een pionier van positief klimaatactivisme! Wij werken al meer dan 10 jaar samen. De school organiseerde reeds talloze activiteiten die ondertussen meer dan 80.000 euro hebben opgebracht voor de aanplanting van nieuwe bossen. 
Ook hebben we in Burkina Faso ons Stephanie Dekkers – bos, genoemd naar de leerling die in 2011 overleed aan leukemie.
Elk jaar kom ik in Maris Stella een presentatie geven over de stand van zaken en spreken met leerlingen van het eerste tot het zesde middelbaar. Hierbij hoop ik hen bewust te maken van de klimaatproblematiek en de schoonheid van ons project. Ik leer ook zelf veel van deze jongeren. Ze sturen mijn ideeën bij en trekken me binnen in hun tijdsgeest. Zij denken anders en het is via hun leefwereld dat ik inspiratie krijg voor mijn projecten.
 
Vindt u het belangrijk dat jongeren met dergelijke projecten in contact komen? Wat kunnen ze hieruit leren?
 
Dat de wereld groter is dan hun navel, hun eigen huis en tuin. Klimaatverstoring is mondiaal en kent geen grenzen. We moeten blijven zoeken naar oplossingen. Dit doe je door je progressief in te zetten voor projecten die realistisch zijn. Het is ondertussen al duidelijk dat de politiek in België het klimaat stiefmoederlijk behandelt. Ik steun de jongeren die vandaag op straat komen om hun ongenoegen aan de politiek mee te delen en te strijden voor hun toekomst. 
 
We moeten ook onze eigen levensstijl fundamenteel gaan herdenken. Eigenlijk moeten we terug naar de levensstijl van mijn grootouders: 1 keer per week aten ze vis of vlees. Door globalisering en subsidiëring zijn de prijzen van vis en vlees heel laag geworden en kunnen we elke dag wel een lekkere steak of kabeljauw eten! De visbestanden geraken leeg. Meer dan 50% van alle vis is verdwenen op 40 jaar tijd. Voor 1 kg rundsvlees is 15000 liter water nodig en zo buiten we onze reserves aan zoetwater uit. 
 
We zijn de eerste generatie die een duidelijk beeld heeft van de waarde van de natuur en de enorme impact die we daarop hebben. Misschien zijn we ook wel de laatste die deze trend kan keren. 
Heel de klimaatproblematiek heeft eigenlijk een sterk filosofisch karakter. De mens zou zich opnieuw moeten afvragen: wie ben ik, van waar kom ik en waar ga ik naartoe? Het zijn deze drie vragen die me ertoe hebben aangezet om met mijn vorige job te stoppen en bossen aan te leggen aan de rand van de woestijn. 
 
 
     
 
Welke rol kan onderwijs spelen binnen een wereld met klimaatproblemen?
 
Bewustwording! Jongeren steunen in hun klimaatactivisme en vooral tegen de drek die ze van volwassenen via sociale media vandaag over hun heen krijgen. Alle jongeren die vandaag opkomen voor hun toekomst dienen ten volle gesteund te worden in hun acties. 
Leerkrachten kunnen jongeren leren debatteren en argumenteren. Het is belangrijk dat ze zich ontwikkelen tot kritische wezens die voor hun toekomst vechten in plaats van ergens in een hoekje te staan wachten tot het overwaait. Klimaatverstoring waait niet over. Als we niets doen, zal het alleen maar erger worden. 
 
De klimaatmarsen, de speeches van Greta Thunberg, Youth for climate. De jongeren komen massaal op straat voor onze ecologische noden. Vindt u dit voldoende of kan het nog beter?
 
Greta en Anuna zijn symbolen. Zij vertegenwoordigen de jongeren in hun strijd voor het klimaat. De media heeft ze ook zo gevormd. Zij hebben het klimaat op de agenda geplaatst en de Greta’s van deze wereld zijn een onderdeel van het geheel dat kan leiden naar een oplossing. Dit is belangrijk! 
Ondernemers Zonder Grenzen is echter een organisatie van ‘actie’. Met zingen, dansen, klappen, enz… voor het klimaat alleen komen we er niet. We gaan ook iets moeten DOEN. OZG plant bos aan de rand van de woestijn om verwoestijning door klimaatverstoring te stoppen. 
 
Wat brengt de toekomst nog voor OZG? Staan er nog nieuwe projecten in de steigers?
 
Zeker! In 2018-2019 hebben we 100 hectare bos geplant in Senegal. In 2019-2020 zouden we dit willen uitbreiden naar 1000 hectare en in 2021 naar 3000 hectare. We kijken hiervoor naar steun van Europa en ook richting bedrijven, scholen en individuen die ons in onze acties willen steunen.
 
In januari 2020 is er ook nog Cycle for the climate, waarbij 40 CEO’s van grote bedrijven dwars door de Grote Groene Muur van Senegal zullen fietsen om aandacht te vragen voor ons herbebossingsproject.