25 oktober 1918. Mannen, vaders, zonen, nog bijna kinderen ploeteren door loopgraven gevuld met de stank van rottend vlees en de dood. Ratten, vlooien en ander ongedierte zijn hun deelgenoot. Ondertussen vechten ze voor hun leven tussen helse granaataanvallen, rondvliegende shrapnells, vuurgordijnen, mitrailleurs. De laatste weken van de Groote Oorlog blijven ontelbare slachtoffers eisen. Miljoenen jongens, mannen zullen nooit meer thuiskomen.
Have you forgotten yet?
Look down, and swear by the slain of the war that you'll never forget.
25 oktober 2018. Een groep van 15- en 16-jarige jongens en meisjes stappen op comfortabele bussen. Ze hebben een rugzak bij zich met verse boterhammen of pistoletjes, een vieruurtje, een lekker drankje en liefst ook nog de laatste nieuwe gsm. Nietsvermoedend rijden ze richting Ieper. Deze dag zal een blijvende indruk nalaten.
In de gezellige,hartelijke, stad wacht hen een bezoek aan Flanders Fields Museum. Ze worden geconfronteerd met de gruwelen van de Groote Oorlog via uniformen, wapens, wat de soldaten van persoonlijk materiaal bij zich hadden. Maar ook origineel beeldmateriaal en de modernste technieken brengen het verleden tot leven.
 
In Flanders Fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
 
De Dodengang, de loopgraven waar een waanzinnige uitputtingsoorlog werd gevoerd, bezoeken onze jongeren met laarzen aan. Ook nu nog is het land drassig. 
Het Memorial Museum Passchendaele 2017, een recent museum,met onder andere een 6 meter diepe Britse dugout en een Duitse loopgraaf, dompelt je onder in het jaar 1917.
Op het Tyne Cot Cemetery, de grootste Commonwelth begraafplaats met bijna 12000 doden, klinkt een oorverdovende stilte tussen de witte graven van jongens van Nieuw-Zeeland tot Canada, van Zuid-Afrika tot Ierland. Het immense zicht op eindeloze rijen van graven en herdenkingsstenen straalt een surrealistische kalmte uit over de omgeving. Ondertussen hebben vele hier begraven mannen nog geen naam gekregen.
In Langemark leunen Käthe Kollwitz en haar man treurend over het graf van hun gesneuvelde zoon. Hij ligt hier vergezeld van ontelbare Duitse soldaten, gesneuveld in dienst van der Kaiser. De robuuste beelden ‘Treurig ouderpaar’ drukken intense droefheid en de wreedheid van de oorlog uit.
 
They shall not grow old, as we that are left grow old.
 
8 uur ‘s avonds, de Menenpoort, de climax van een dag waarin we ondergedompeld werden in de Groote Oorlog.  De klaroenblazers van de vrijwillige brandweer blazen het ‘Geef acht’. Het leven lijkt even stil te vallen. The Last Post, een eerbetoon aan de gesneuvelden, rilt over je rug en zet je nog maar eens met je 2 voeten op de grond. Hier en daar rolt een traan over een jonge kaak. 
 
We will remember them
 
John McCrae “In Flanders Fields”
Siegfried Sassoon “Aftermath”
Laurence Binyon “For the Fallen”